WIELICZKA 1785. Miasto na wielkich arkuszach – Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka


Unikatową mapę Wieliczki z 1785 roku, o imponujących wymiarach 2,4 x 3,3 m i będącą najbardziej szczegółową, kartograficzną dokumentacją górniczego miasta prezentuje nowa wystawa w Zamku Żupny „WIELICZKA 1785. Miasto na wielkich arkuszach”. Można ją zwiedzać od 2.10 do 17.11.2019 r. Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka zaprasza.


Rok 1785 to czas, kiedy ukończono rysowanie mapy miasta „na wielkich arkuszach”, a następnie wykreślono jej wersję pomniejszoną, z dodatkowymi przekrojami i ozdobnymi napisami. Mapa przez wiele lat służyła urzędnikom salinarnym. Niestety z powodu dużych wymiarów, częstego użytkowania i nieprofesjonalnych napraw jej stan był bardzo zły. Przez wiele lat wykonanie profesjonalnej konserwacji mapy przekraczało możliwości firm działających na polskim rynku. Dopiero w ubiegłym roku podjęto się przeprowadzenia jej konserwacji.

K. F. Nicolashy,  Grund Prospect und Seiger Riβ dann Kreutz Profil Der Salinen Bergstadt Wielitzka, 1785, całość mapy pomniejszonej


W trakcie prac okazało się, że mapa składa się, aż z 84 arkuszy i arkusików różnego kształtu i grubości. Powierzchnię mapy starannie odczyszczono, usunięto stare naprawy, uzupełniono i podklejono nowym podkładem. Dzięki temu możliwe było odczytanie treści co pozwoliło na
ustalenie autorstwa i czasu jej powstania.
Ze względu na skalę, mapa ta jest najbardziej szczegółową, kartograficzną dokumentacją Wieliczki, co stanowi o jej znacznej wartości. Niestety wymogi konserwatorskie zezwalają tylko na rzadkie i krótkie eksponowanie tego typu obiektów. Wyjątkowe zabytki przedstawiono w kontekście innych, starszych i młodszych od nich map miasta – również bardzo cennych i ciekawych, dzięki czemu można porównać kunszt kartografów, stopień dokładności map oraz prześledzić zmiany zachodzące w Wieliczce.

K. F. Nicolashy, J. Fleckhammer von Aystätten, A. Friedhuber,  mapa Wieliczki, 1785

Zwiedzający mają okazję dowiedzieć się kim byli autorzy map Wieliczki z 1785 r.: Józef Fleckhammer von Aystätten, Karol Franciszek Nicolaschy oraz Antoni Friedhuber oraz poznać ich inne prace – na przykład plany wyrobisk kopalni. Ekspozycję wzbogaca zakupiona niedawno kolekcja kilkudziesięciu urządzeń mierniczych (teodolity, niwelatory, kompasy i inne) z XIX i z pocz. XX w. Autorami wystawy są Marek Skubisz i Józef Charkot.

K. F. Nicolashy, J. Fleckhammer von Aystätten, A. Friedhuber, fragment dużej mapy z rejonem Zamku Żupnego

Wielickie Muzeum posiada duży zbiór kartograficzny liczący ok. 4 200 map i planów. Zdecydowana większość przedstawia wielicką kopalnię, ale także miasto, jego fragmenty lub poszczególne budynki. Najstarsze mapy kopalni, znane w postaci miedziorytów Wilhelma Hondiusa, pochodzą z 1. poł. XVII w.

Zamek Żupny w Wieliczce (ul. Zamkowa 8) jest czynny w październiku i listopadzie w godzinach 8.30-15.30 (godzina wejścia), codziennie z wyjątkiem poniedziałków.

TVP Kraków: stały patron medialny
Radio Kraków: patron medialny

Źródło: Materiały prasowe Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka. www.muzeum.wieliczka.pl

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *